HONG • Smeets en Schippers • Historisch Overzicht Nederlandse Gezelschapsspellen

Laat algemene woorden als 'spel', 'het', 'een', 'de' etc. weg.
Er kan ook een uitgever, spelreeks, spelnaam, auteur of jaartal worden meegeven, b.v. Mens Jumbo 1950.
Incomplete zoekwoorden zijn toegestaan. Casi Ravensb geeft het zelfde resultaat als Casino Ravensburger.
Zoeken op * toont een lijst met alle spellen in de catalogus (schakelt om naar Galerij weergave).
Plaats uw zoekopdracht tussen aanhalingstekens om exact daarop te zoeken, b.v. "hoe laat is".
Het zoeken toont alleen resultaten die álle zoekwoorden bevatten (AND).
Bij een ingave van 4 of meer letters zal geprobeerd worden op basis daarvan al een aantal suggesties te tonen.

Vrij zoeken:

Zoek ook in
omschrijving

De omschrijving is de tekst die beneden de foto's staat. Vink het hokje aan om die mee te nemen in de zoekopdracht. Als het zoekwoord daarin wordt gevonden wordt het geel gemarkeerd in de omschrijving.

Zoeken op Uitgever, Spelnaam, Reeks of Auteur: Het zoeken toont alleen resultaten die aan álle zoekcretieria voldoen (AND). Let op eerdere selecties in de velden. Wis ze zonodig eerst. Selectie van b.v. een Uitgever leidt niet automatisch tot een vóórselectie in b.v. Spelnaam. Het is dus mogelijk combinaties te maken die geen resultaat opleveren.	Uitgever:
	Spelnaam:
	Spelreeks:
	Auteur:
Zoeken op jaartallen: Vul alleen het VAN jaar in om alle spellen te tonen uit dat jaar. Vul zowel het VAN jaar als het T/M jaar in om alle spellen te tonen uit de tussenliggende periode (incl. spellen uit de ingevulde jaartallen zelf). Vul alleen het T/M jaar in om alle spellen te tonen tot en met dat jaar en ouder.	Jaar van:	t/m:	Index Nr:	Zoeken op Index Nr: Elk spel heeft een index nummer dat in de colofon van het spel te vinden is. Indien U het nummer reeds kent kunt U dat invullen. Deze optie negeert alle andere zoekvelden.

1 2 3 4 5 6 7

Smeets en Schippers [135]

387

Stratego
Jaar:
1944 (+/-)
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Stratego
140XX
Auteurs:
Mogendorff, Jacques Johan

Dit is zeer waarschijnlijk de eerste Nederlandse Stratego uitgave. Het werd tijdens de oorlogsjaren bedacht door een Joodse onderduiker, Mogendorff. De uitvoering van de speelstukken, kartonnetjes in houten voetjes, doet sterk denken aan de Monopoly spellen uit de oorlogsjaren 1941-1947 van Smeets & Schippers, die inderdaad de eerste licentie van Mogendorff had om het spel uit te mogen brengen. Fred Horn kent een verhaal van een persoon uit Scheveningen die zeker weet dat zijn oom voor Kerstmis 1944 het spel had gekocht en hij het met die oom in de hongerwinter heeft gespeeld. Dat zou dit spel geweest kunnen zijn. In historische kranten is de vroegste vermelding in een advertentie uit 1946.

Kenmerken van deze eerste uitgave:
- het bord heeft een WITTE linnen rug
- de spelregels zijn van MAT papier
- de houten voetjes van de pionnen zijn ruw, rood en blauw-groen
- de kartonnetjes van de pionnen zijn aan de bovenzijde GEHOEKT afgesneden
- op de opgeplakte plaat op het deksel staat de nummers K2507 en 14055
- het papier van de doos is MAT

De K-nummers werden uitgegeven in de periode 1942 tot 1947. Het nummer K2507 is toegewezen geweest aan "Smeets Drukkerijen" in Weert en treft men ook aan op de Monopoly dozen uit die tijd. Het nummer 14055 is waarschijnlijk het artikelnummer voor Stratego. Soortgelijke nummers worden ook op ander spellen van Smeets & Schippers aangetroffen (b.v. 14034 voor Monopoly).
Er is minstens 1 doos bekend waarvan de linnen rug ZWART is in plaats van wit, terwijl de overige kenmerken identiek zijn.

Foto 1,3,4: Collectie Rob de Jong.

* * *

406

Stratego
Jaar:
1946 (+/-)
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Stratego
Auteurs:
Mogendorff, Jacques Johan

De gele kleur van déze doos is mogelijk nog een gevolg van de papierschaarste die in de laatste jaren van de oorlog en direct daarna bestond. Ook bij de Monopoly spellen uit die tijd treft men diverse kleurvarianten aan.

kenmerken van deze uitgave:
- het bord heeft een WITTE linnen rug
- de spelregels zijn van MAT papier
- de houten voetjes van de pionnen zijn ruw, rood en blauw-groen
- de kartonnetjes van de pionnen zijn aan de bovenzijde GEHOEKT afgesneden
- op de opgeplakte plaat op het deksel staat de nummers K2507 en 14055
- het papier van de doos is MAT

Collectie Rob de Jong

* * *

410

Monopoly
Jaar:
1947
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
163 x 197 mm

Type M3. Dit de eerste uitgave is van het gemeenschappelijke verkoopkantoor van de heren Henry Smeets en Schippers. Het grijpt opvallend genoeg weer terug naar de oorspronkelijk Engelse uitgaves met het mini-doosje met los bord.

* * *

388

Monopoly De Luxe
Jaar:
1947
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Type Z5. Deze uitgave verscheen in de periode 1947-1957.
In de doos zitten 5 vakken die gevormd worden uit één stuk gevouwen karton, net als bij de blauwe doos uit 1945.
In 1956 bedroeg de "adviesprijs" f 6,25.

* * *

393

Stratego
Jaar:
1947 (+/-)
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Stratego

Dit is zeer waarschijnlijk de tweede Nederlandse Stratego uitgave als de gele uitgave uit ca. 1946 wordt beschouwd als een kleurvariatie op de eerste uitgave.
Kenmerken van deze tweede uitgave:
- het bord heeft een ZWARTE linnen rug
- de spelregels zijn van GLANZEND papier
- de houten voetjes van de pionnen zijn GLAD, rood en groen
- de kartonnetjes van de pionnen zijn aan de bovenzijde ROND afgesneden
- op de opgeplakte plaat op het deksel staat de naam van de uitgever: "Uitgave Smeets en Schippers, A'dam"
- het papier van de doos is GLANZEND

Het was Rob de Jong die mij er op wees erop dat van deze bruin/mahonie kleurige dozen minstens twee versies bestaan (de hier getoonde en het exemplaar van 1944).

Foto 3: Collectie Rob de Jong

* * *

521

Monopoly de Luxe - 20 jaar jubileum uitgave
Jaar:
1955
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Jubileum edities
Monopoly Klassiek NL
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Omdat dit het enige spel uit deze periode is waarin de hotels een opdruk Grand Hotel in goud hebben, duidt dit op een bijzondere uitgave. Dit zou dan ook een speciale editie voor het 20 jarig bestaan kunnen zijn, reden waarom de uitgave van dit spel in 1955 is gedateerd.
Later (ca 1960) heeft N.V. Schippers Int. wederom een luxe, rode editie uitgegeven. Dit zou een bevestiging kunnen zijn van het vermoeden dat deze rode dozen gebruikt werden voor bijzondere uitgaven.
Bron: Monopoly Lexicon Albert Veldhuis

* * *

565

Monopoly de Luxe
Jaar:
1957
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
23,5 x 46 x 2,5 cm

Type Z6. In tegenstelling tot type Z5 heeft dit type nu een indeling met 6 vakken.
De rode tekst onder locomotievenplaatje op speelzijde bord is 67mm lang.

* * *

564

Type Z7. De rode tekst onder het plaatje is nu nog slechts 65 mm lang (dit is één van de verschillen met type Z6, waarbij die tekst 67 mm lang is). De 6 plastic pionnen zijn van het "torentje" type.

* * *

14002

Carriere
Jaar:
1957
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Carriere

Carrière werd voor het eerst vermeld in de deksels van de Monopoly dozen in 1959 tesamen met Cluedo. De drie spellen toonden alle dezelfde advertenties in de deksels.
Het hier getoonde spel moet nog van daarvoor zijn, gezien de nog opgeplakte plaat op de doos en de vakken in de binnendoos die gevormd zijn uit 1 stuk gevouwen karton. Bij de latere versie uit 1959 is deze afbeelding opgedrukt en zijn de vakken gevormd door twee losse ingeplakte witte opvulstukken. De indeling van de binnendoos is identiek aan die van de Monopoly spellen uit die tijd. Op het deksel en de speelzijde van het bord staat de naam "N.V. Smeets & Schippers" vermeld zonder dat verder ergens een logo staat.

* * *

584

Monopoly de Luxe
Jaar:
1958
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Deze zeldzame doos is in veel opzichten gelijk aan de Z7 met de plastic torentjes, echter met dit verschil dat nu de deksel van de doos wit tot lichtblauw is en de doos lichtblauwe randen heeft. Ik trof echter ook een versie aan met de Engelse papieren pionnen op houten voet (zie foto 3).

* * *

585

Monopoly de Luxe
Jaar:
1958
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Type Z8. In de doos zitten 3 vakken, gescheiden door 2 opvulstukken van onbedrukt karton. Het bord is nu met een linnen band tot één geheel gemaakt. Onderzijde wit en mahonie randen.

* * *

611

Carriere
Jaar:
1959
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Carriere

Bij deze versie, met de drie advertenties in het deksel zoals dat ook bij de Monopoly dozen en de Cluedo dozen uit 1959 het geval was, is de afbeelding op de doos gedrukt.

* * *

601

Monopoly de Luxe
Jaar:
1959
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Type Z9. Bij deze doos zijn twee belangrijke vernieuwingen doorgevoerd. Het opvallendste zijn de 3 advertenties in het deksel boven een zwarte band zonder tekst, met reklame voor de 3 spellen: Monopoly De Luxe, Carriere en Cluedo?. Het geeft aan dat Smeets & Schippers zijn begonnen met de uitbreiding van de collectie. Verder is de rand van de binnendoos oranje terwijl de onderzijde een oranje stippeltjes-patroon heeft.

* * *

595

Cluedo ?
Jaar:
1959
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Cluedo
Auteurs:
Pratt, Anthony E.

Deze allereerste versie van de Nederlandse rode doos had kartonnen opvulstukken zonder opdruk, net als de overeenkosmtige Monopoly dozen. Nog in hetzelfde jaar moet men zijn begonnen met het gebruik van de opdruk op de opvulstukken, waarbij de Cluedo opdrukken de diverse moordwapens tonen (zie het andere exemplaar uit 1959). Foto 4 toont een advertentie uit 1961 waarin het Cluedo spel wordt aangeprezen.

* * *

594

Cluedo ?
Jaar:
1959
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Cluedo
Auteurs:
Pratt, Anthony E.

In het deksel van deze Cluedo doos staan dezelfde 3 advertenties als ook in de andere Smeets & Schippers spellen uit die tijd staan. De kartonnen opvulstukken tonen nu 4 van de 6 moordwapens: dolk, pistool, kandelaar en steeksleutel.Deze opdrukken zijn per abuis ook in enkele Monopoly dozen uit 1967/68 gebruikt (zie type Z16 op http://vlinden.com/monopoly voor een voorbeeld).

Foto's: Wilma's Spellen en Puzzels

* * *

7951

C en A is toch voordeliger Opruimingsspel
Jaar:
1960
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Ganzenbord
Behoort tot reeksen:
Ganzenbord Imitaties
Bedrijven
Speelprenten
Afmetingen:
59,5 x 42

Uitgegeven in het kader van de jaarlijkse opruiming.

Collectie Fred Horn, Vlaams Spellenarchief te Brugge (foto C. Damsté)

* * *

641

Kijk Uit en Let Op! Het Veilig Verkeersspel
Jaar:
1960
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Veilig Verkeer Nederland
Algemene spelnamen:
Kijk uit en let op
Verkeersspel
Auteurs:
Drijver, L. den

De vermeldde uitgever is "N.V. Schippers Int.".
Dit spel stond ook voor het eerst vermeld in de deksels van de Monopoly dozen uit 1960. Diverse overige kenmerken, zoals de controlebon en de advertenties in het deksel komen ook overeen met de Monopolyspellen uit deze periode.
Inhoud: speelbord, 6 houten schijfjes als speelfiguren (4 fietsen, brommer, auto), 1 blauwe en 1 rode dobbelsteen, spelregels, boekje met verkeerstekens en hun betekenis, 21 kaarten
Uitgegeven in samenwerking met het Verbond voor Veilig Verkeer dat later overging in Veilig Verkeer Nederland.

* * *

659

Monopoly de Luxe
Jaar:
1960
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Klassiek NL
Monopoly zwarte dozen
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Type Z10. Deze doos heeft de uitgeversvermelding "N.V. Schippers Int.". de naam Smeets is dus verdwenen.
De witte opvulstukken in de doos hebben nu een opdruk. en in het middelste vak zit een bakje met oranje randen. Aan de binnenzijde van het deksel staat in een grijze band een wit logo bestaande uit een pion met clownsmuts en 2 dobbelstenen en daaronder de tekst "N.V.Schippers Int. Amsterdam". Erboven reklame voor de 5 spellen: Monopoly De Luxe, Carriere, Cluedo?, Monopoly "Super" De Luxe (de rode doos) en Het Veilig Verkeersspel. de vierde foto toont de controlebon die bij deze doos, en ook bij de rode jubileumdoos die hierna komt soms wordt aangetroffen.

* * *

658

Monopoly Super de Luxe - 25 jarig jubileum
Jaar:
1960
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Monopoly
Behoort tot reeksen:
Monopoly Jubileum edities
Monopoly Klassiek NL
Afmetingen:
23,5 x 46 cm

Ook bij deze doos luidt de uitgeversvermelding: "N.V. Schippers Int.".
Deze uitgave werd reeds aangekondigd in het deksel van voorgaande zwarte uitgave Z10:
"In uitvoering en opmaak werkelijk iets heel bijzonders. Plastic kassa, plastic huisjes en hotels, kaartjes uit speelkarton met ronde hoeken. Super De Luxe geschenk bij uitnemendheid!"
Het is heel waarschijnlijk dat deze bijzondere uitgave is verschenen vanwege het 25-jarig bestaan van Monopoly.
Ook hier weer aan de binnenzijde van het deksel de tekst "N.V.Schippers Int. Amsterdam" in een grijze balk, met daarboven reklame voor 5 spellen.
De rand van de binnendoos is zwart, terwijl de onderzijde een zwart stippeltjes-patroon heeft.
In de doos zit een "plastic kassa" bestaande uit een witte plastic inlage met 7 vakjes voor de bankbiljetten. De huizen en hotels zijn van wit plastic, waarbij het dak van de huizen groen is en van de hotels rood.
De prijs van dit spel bedroeg ten tijde van de uitgave f 14,75.

Info: Monopoly Lexicon Albert Veldhuis

* * *

690

Carriere
Jaar:
1961
Uitgevers:
Smeets en Schippers
Algemene spelnamen:
Carriere

Bij deze versie zijn de opvulvakken voorzien van de huisje-met-geld opdruk, conform de Monopolyspellen uit dit jaar. Op foto 4 de vroegste krantenadvertentie ter promotie van Carriere die ik heb kunnen vinden. Het spel moest toen toch al enige jaren hebben bestaan.

* * *

1 2 3 4 5 6 7

Smeets en Schippers [135]

Sitemap | Disclaimer & Copyright | Over deze website | Contact