Nederlandse zwarte Monopoly spellen 1940

Home Disclaimer & Copyright Over deze website Sitemap HONG Mobiel Contact Links

Historisch Overzicht Nederlandse Gezelschapsspellen

Database

GR-nummers

K- of Ken-nummers

Uitgevers en relaties

Monopoly details

Codes & afk.

Herkomst straatnamen

Zwarte dozen 1940-1968

Witte dozen 1968-1979

Identificatie en plaatsing in de tijd van de Nederlandse zwarte Monopoly dozen uit de periode 1940-1968

De dozen uit de periode 1940-1968 kenmerken zich door een lange reeks van - soms kleine - wijzigingen in de uitvoering en onderdelen. Het is derhalve uiterst lastig een doos exact te identificeren zonder gedetailleerde kennis van de verschillen. Onderstaand overzicht is samengesteld op basis van de bestudering van een groot aantal verschillende zwarte dozen. Het is echter niet uitgesloten dat deze lijst toch nog onvolkomenheden bevat. Melding daarvan, vergezeld van documentatie materiaal, wordt op prijs gesteld.

Naast deze zwarte dozen zijn nog diverse andere dozen verschenen in afwijkende kleuren als gevolg van materiaalschaarste in de oorlog, of als bijzondere editie ter gelegenheid van diverse jubilea (20 jaar, 25 jaar etc.). Ook zijn voorafgaand aan de eerste volledig Nederlandse doos in de periode 1936-1940 een tweetal types geïmporteerde Engelse mini-doosjes met los bord verkocht. Voor een beschrijving van deze overige uitgaves wordt verwezen naar het totaaloverzicht van Nederlandse Monopoly spellen op deze website of het internationale Monopoly Lexicon van Albert Veldhuis.

De roze gemarkeerde vakken geven unieke kenmerken of unieke combinaties van maximaal 2 kenmerken waarmee een bepaald type doos eenduidig kan worden geïdentificeerd.

De bij de verschillende types genoemde jaartallen zijn zo nauwkeurig mogelijk herleid op basis van diverse historische gegevens en geven het jaar aan waarin dit spel voor het eerst werd uitgegeven.

Bijgewerkt 26 februari 2011 overzicht

1940 - 1958 Ga naar 1959 - 1968

	Type Z1 - 1940 31,5 x 53,5 x 2,5 cm (extreem brede doos omdat alles naast elkaar ligt)	Type Z2 - 1941 36 x 23,5 x 2,5 cm (kleine doos)	Type Z3.1 - 1941 49 x 25,5 x 2,5 cm	Type Z3.2 - '42/43 49 x 25,5 x 2,5 cm	Type Z4 - '42/43 36 x 23,5 x 2,5 cm K2507 en rode strepen (kleine doos)	Type M3 - 1947 16,3 x 19,7 x 3 cm mini-doosje met los bord	Type Z5 - '47/57 23,5 x 46 x 2,5 cm	Type Z6 - 1957 23,5 x 46 x 2,5 cm	Type Z7 - 1957 23,5 x 46 x 2,5 cm	Type Z8 - 1958 23,5 x 46 x 3 cm
HONG Index Nr	319	341	340	340	346	410	388	565	564	585
Locomotieven plaatje op deksel	opgeplakt NEDERLANDSE	Gedrukt NEDERLANDSE	opgeplakt NEDERLANDSCHE	opgeplakt NEDERLANDSCHE	Gedrukt NEDERLANDSE K2507	opgeplakt Patent No.453689	opgeplakt Patent No. 453689	opgeplakt Patent No. 453689	opgeplakt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689
Naam Uitgever	v.P.& R.B.N.V.	v.P.& R.B.N.V.	v.P.& R.B.N.V.	v.P.& R.B.N.V.	v.P.& R.B.N.V.	Smeets & Schippers	Smeets & Schippers	Smeets & Schippers	Smeets & Schippers	Smeets & Schippers
Titel op Deksel	geen	geen	" Monopoly de Luxe "	" Monopoly de Luxe "	Monopoly "Junior"	geen	« Monopoly de Luxe »	" Monopoly de Luxe "	" Monopoly de Luxe "	" Monopoly de Luxe "
Titel op Rand deksel	Nee	"Junior" Monopoly op lange zijde 14043 op korte zijde	Nee	Nee	"Junior" Monopoly op lange zijde 14043 op korte zijde	Nee	Nee	Nee	Nee	Nee
Logo op deksel	geen	geen	geen	geen	geen	geen	geen	geen	geen	geen
Indeling doos	8 vakken en een grote voor het bord	5 vakken en een grote voor het bord	6 vakken, midden hoog, alle randen mahonie	6 vakken, midden hoog, alle randen mahonie	5 vakken en een grote voor het bord	4 vakken	5 vakken van enkel gevouwen karton, midden hoog	6 vakken van enkel gevouwen karton, midden hoog	6 vakken van enkel gevouwen karton, midden hoog	witte opvulvakken en geen advertenties in deksel
Onderkant en Rand	wit en mahonie randen	onbewerkt en mahonie randen	onbewerkt en mahonie randen	onbewerkt en mahonie randen	onbewerkt	onbewerkt en witte randen	onbewerkt en mahonie randen	onbewerkt en mahonie randen	onbewerkt en mahonie randen	wit en mahonie randen
Rugzijde bord	blauw gevouwen	blauw gevouwen (soms rood of geel)	Opgeplakt. "De Luxe" onder locomotieven plaatje	Opgeplakt. "De Luxe" onder locomotieven plaatje en nummer 14034. Variatie: dit plaatje ook op deksel	blauw gevouwen (soms rood of geel)	gevouwen	gevouwen	gevouwen	gevouwen	linnen rug
Speelzijde bord en patent-tekst	Waddington groene loc met speelveld naar buiten gevouwen Dorpstraat alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Trein van voren kleine maat (35x35) met speelveld naar buiten gevouwen	Waddington groene loc linnen rug Dorpstraat Alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc linnen rug Dorpstraat Alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje zwarte streep boven belasting vakjes	Trein van voren kleine maat (35x35) met speelveld naar buiten gevouwen	Waddington groene loc, gevouwen Dorpstraat “Uitgave...” 67mm in rood onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc, gevouwen Dorpstraat “Uitgave...” 67mm in rood onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc, gevouwen Dorpstraat “Uitgave...” 67mm in rood onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc, gevouwen Dorpstraat “Uitgave...” 65mm in rood onder locomotieven plaatje Variatie: Type Z7a Waddington groene loc, gevouwen Dorpstraat “Uitgave...” 67mm in rood onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc, linnen rug, Dorpstraat “Uitgave...” 65mm in rood Variatie: Type Z8a gevouwen bord
Pionnen	gevouwen karton op blank houten voetje	karton kleur variaties op rug	karton op zwart houten voetje	karton op zwart houten voetje	karton kleur variaties op rug	ruw hout	mens-erger	mens-erger	Torentjes	mens-erger Variatie: mens-erger brede voet
Dobbel-stenen	onbewerkt hout	onbewerkt hout	zwart met witte stippen	zwart met witte stippen	Tolletje. Variatie: onbewerkte houten dobbelstenen in plaats van, of soms samen met tolletje	onbewerkt hout	onbewerkt hout	onbewerkt hout	onbewerkt hout	geverfd hout
Geld 1-5-10-20-50-100-500	3796-36 oud type	junior-type, kleine maat	zonder nummer 500 wit	zonder nummer 500 wit	junior-type, kleine maat	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood
Kans (16) en Alg. Fonds (16) kaartjes	ongenummerd grote letters	kleinere maat, genummerd Variatie: ongenummerde Kans/Alg.Fonds kaartjes	ongenummerd, ronde hoeken Variatie: drukfout "TWEDE"	ongenummerd, ronde hoeken	kleinere maat, genummerd Variaties: lichtblauwe KANS kaartjes foutdruk alleen "ALGEMEEN	genummerd	genummerd	genummerd	genummerd	genummerd
Eigendoms bewijzen (28)	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..." kleinere maat	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..." kleinere maat	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de starten van een..." (soms geperforeerd)	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van een.."
Huisjes (32) en Hotels (12)	dof met brede basis	karton kleur variaties op rug	dof met brede basis	dof met brede basis	karton kleur variaties op rug	dof met brede basis	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend Variatie: doffe 5-zijdige huisjes	3-zijdig glanzend
Spelregels	"MONOPOLY" met Serif	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers K2507 Variatie: spelregels zonder nummer K2507	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotieven plaatje 3-7 spelers
Overige attributen	onbekend	onbekend	onbekend	onbekend	Briefje over tolletje	onbekend	onbekend	onbekend	onbekend	onbekend

1959 - 1968 Ga naar 1940 - 1958

	Type Z9 - 1959 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z10 - 1960 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z10.1 - 1961 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z11 - 1961 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z12 - 1962 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z13 - 1963 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z14 - 1965 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z15 - 1966/67 23,5 x 46 x 3 cm	Type Z16 - 1967/68 23,5 x 46 x 3 cm
HONG Index Nr	601	659	694	693	720	715	784	821	842
Locomotieven plaatje op deksel	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689	Gedrukt Patent No. 453689
Naam Uitgever	Smeets & Schippers	N.V. Schippers Int	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers	N.V. Smeets & Schippers
Titel op Deksel	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly de Luxe »	« Monopoly »	« Monopoly »
Titel op Rand deksel	Nee	Ja	Ja	Ja	Ja	Ja	Ja	Ja	Ja
Logo op deksel	geen	geen	geen	zwart vierkantje met witte randen	zwart vierkantje met witte randen	klein bootje 27mm	klein bootje 27mm	grote boot 40mm	Clipper naam
Indeling doos	witte opvulvakken en 3 advertenties in deksel	huisje-dobbel en 5 advertenties in deksel en grijs logo zichtbaar	huisje-dobbel en 5 advertenties in deksel. Grijs logo ovedrukt met zilververf en daarin de naam "MONO Spellen"	huisje-dobbel en 5 advertenties in deksel. Grijs logo ovedrukt met zilververf en daarin de naam "MONO Spellen"	huisje-dobbel met 7 advertenties in deksel	huisje-dobbel	huisje-dobbel met puntjes-relief op vakken Variatie: Type Z14a witte opvulvakken met puntjes-relief maar zonder opdruk	huisje-dobbel	huisje-dobbel Type Z16f: Assemblagefout: er zijn dozen van dit type aangetroffen met de opvulvakken van de Cluedo spellen
Onderkant en Rand	oranje stippen en randen	oranje stippen en randen	oranje stippen en randen	oranje stippen en randen	oranje stippen en randen, wit vakje	oranje stippen en randen, wit vakje	oranje stippen en randen, wit vakje	wit	wit
Rugzijde bord	linnen rug Smeets & Schippers	N.V. Schippers Int	N.V. Smeets & Schippers geen logo	N.V. Smeets & Schippers geen logo	zwart vierkantje met witte randen	klein bootje	klein bootje	grote boot	Clipper naam
Speelzijde bord en patent-tekst	Waddington groene loc, linnen rug, Dorpstraat alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc linnen rug Dorpsstraat alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc linnen rug Dorpsstraat alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Waddington groene loc linnen rug Dorpsstraat alleen “Wettig gedeponeerd” onder locomotieven plaatje	Parker zwarte loc Dorpsstraat ©1935,1946,1961 onder Monopoly	Parker zwarte loc Dorpsstraat ©1935,1946,1961 onder Monopoly	Parker zwarte loc Dorpsstraat ©1935,1946,1961 onder Monopoly	Parker zwarte loc en bootje op speelveld Dorpsstraat ©1935,1946,1961 onder Monopoly Variatie: Type Z15a Bord met Clipper Naam op rug en speelveld	Parker zwarte loc en Clipper naam op speelveld Dorpsstraat ©1935,1946,1961 onder Monopoly
Pionnen	mens-erger	mens-erger	mens-erger brede voet	mens-erger brede voet	mens-erger	mens-erger	mens-erger	mens-erger	mens-erger Variatie: mens-erger brede voet
Dobbel-stenen	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout	geverfd hout
Geld 1-5-10-20-50-100-500	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	zonder nummer 500 rood	oud type Variatie: type Z12a 3796-36 nieuw type	3796-36 nieuw type	3796-36 nieuw type	3796-36 nieuw type	3796-36 nieuw type
Kans (16) en Alg. Fonds (16) kaartjes	genummerd	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters	ongenummerd kleine letters
Eigendoms bewijzen (28)	gekaderd, "Wanneer een speler AL de stra-..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de stra-..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van..."	gekaderd, "Wanneer een speler AL de straten van..."	gekaderd, "Wanneer een speler ALLE..." Letters van straatnaam zeer kort op elkaar.	Ongekaderd, "Wanneer een speler ALLE..." Variatie: gekaderde eigendoms bewijzen met "ALLE"	Ongekaderd, "Wanneer een speler ALLE..." Variatie: gekaderde eigendoms bewijzen met "ALLE"	Ongekaderd, "Wanneer een speler ALLE..."	Ongekaderd, "Wanneer een speler ALLE..."
Huisjes (32) en Hotels (12)	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend	3-zijdig glanzend
Spelregels	locomotieven plaatje 3-7 spelers	locomotievenplaatje 2-6 spelers	locomotievenplaatje 2-6 spelers	locomotievenplaatje 2-6 spelers	"MONOPOLY" zonder Serif	"MONOPOLY" zonder Serif	"MONOPOLY" zonder Serif	rode hoek en Clippper boot	rode hoek en Clipper naam Variatie: Type Z16a spelregels met rode hoek en Clipper boot (restant)
Overige attributen	onbekend	zwarte "controle-bon"	witte "controle-bon" met "Mony Spellen"	onbekend	witte "controle-bon" op dun papier	gele "controle-bon" op dun papier	onbekend	"controle-bon" rode rand met nummer 67.xxx.101P of 68.xxx.101P	"controle-bon" rode rand met nummer 67.xxx.101P of 68.xxx.101P

Algemene variaties:

Geverfde dobbelstenen komen in diverse soorten en kleuren voor en zijn niet bepalend voor een bepaald type doos.
Het komt voor dat aan het begin van de productie van een nieuw type nog één (zelden meer dan één) onderdeel uit de restvoorraden van het voorgaande type werd gebruikt. Ook wordt soms aan het einde van een productieperiode al een onderdeel van het opvolgende type waargenomen. Indien dit structureel voorkomt (regelmatig waargenomen) wordt dit vermeld als een subtype, b.v. “Variatie: Type 4a”.
Treft men een doos aan waarin de datering van bepaalde onderdelen wordt toegeschreven aan dozen die niet chronologisch op elkaar volgen, dan is de kans groot dat het een samengestelde doos betreft met niet-originele onderdelen. Indien historische gegevens bekend zijn waaruit valt af te leiden dat een dergelijke doos toch origineel moet zijn dan wordt melding daarvan bij het Monopoly Lexicon op prijs gesteld.
De opdrukken “Huisje met geld” en “Dobbelstenen en Pionnen” op de opvulstukken komen in diverse combinaties voor in verschillende dozen. Waarschijnlijk werden de opvulstukken min of meer willekeurig gebruikt op basis van beschikbare voorraad.

Updates:
26 februari 2011: onderscheid aangebracht in twee types titel op deksel: « Monopoly De Luxe » en " Monopoly De Luxe " (n.a.v. info Larry Stap)
17 september 2010: Eigendomsbewijzen type Z10.1 en Z11 gecorrigeerd
2 jan 2010: Type Z16 met Cluedo assemblagefout nu genummerd Z16f
7 juni 2009: Controlebon en eigendomsbewijs Z12; toevoeging Z12a ivm overgang van oud naar nieuw type geld
1 juni 2009: Nederlands mini-doosje met los bord uit 1947 toegevoegd in overzicht met type nummer M3
21 mei 2009: correcties in Z1 - Z4; Z10.1 toegevoegd en correctie in speelbord Z11.

Sitemap | Disclaimer & Copyright | Over deze website | Contact